Uvod



Kako proces obrazovanja predstavlja značajan segment odrastanja svakog pojedinca i kao takav značajno oblikuje ličnost čovjeka potrebno je s posebnom pažnjom pristupiti stvaranju okruženja koje je spremno da odgovori individualnim zahtjevima pojedinca, podstičući istovremeno razvoj njegovih potencijala i aktivno učešće u akademskoj zajednici.

U tom smislu važno je uskladiti nacionalne politike sa međunarodnima u oblasti ljudskih prava i konkretno u oblasti obrazovanja. Pravo na obrazovanje, kao jedno od osnovnih ljudskih prava, predstavlja ključni preduslov za socijalnu uključenost, samostalnost i aktivno učešće osoba sa invaliditetom u društvu. Crna Gora je ratifikacijom Konvencije Ujedinjenih nacija o pravima osoba sa invaliditetom preuzela obavezu da osigura inkluzivan obrazovni sistem na svim nivoima, uključujući i visoko obrazovanje, bez diskriminacije i na osnovu jednakosti s drugima. Pojašnjenja radi, država je u obavezi da obezbijedi individualizovanu podršku i uklanjanje prepreka koje onemogućavaju ili otežavaju potpuno učešće osoba sa invaliditetom u obrazovnom procesu.

U nacionalnom zakonodavnom okviru Crne Gore, pravo osoba sa invaliditetom na obrazovanje garantovano je Ustavom Crne Gore, kao i nizom sistemskih zakona, uključujući Zakon o visokom obrazovanju, Zakon o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom, Zakon o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju lica sa invaliditetom, kao i drugim propisima koji uređuju oblast socijalne i obrazovne politike. Ovi dokumenti postavljaju osnov ukoliko govorimo o ravnopravnom pristupu obrazovanju, a koji podrazumijeva uklanjanje fizičkih, komunikacionih, organizacionih i institucionalnih barijera. Praksa je pokazala da se studenti sa invaliditetom susreću sa brojnim barijerama u procesu sticanja obrazovanja, počevši od nepristupačne literature za osobe oštećenog vida, nedostatka tumača na znakovnom jeziku za osobe oštećenog sluha, pristupačnosti univerzitetskih jedinica, nedostatka tehničke podrške (asistencije u nastavi), ograničenog pristupa asistivnim tehnologijama, neprilagođenim nastavnim materijalima i koordinisane institucionalne pomoći. Dodatni izazov predstavlja i nedostatak baze podataka o broju i servisima podrške studenata sa invaliditetom na nivou visokog obrazovanja.

Poseban značaj u razvoju politika inkluzije ima i proces pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, u okviru kojeg se od države zahtijeva kontinuirano unapređenje sistema zaštite ljudskih prava i jednakih mogućnosti. Evropski standardi u oblasti obrazovanja i socijalne uključenosti prepoznaju visoko obrazovanje kao prostor u kojem je neophodno obezbijediti dostupnost, fleksibilnost i podršku studentima sa invaliditetom, ne samo kroz formalno propisana prava, već i kroz funkcionalne mehanizme podrške unutar univerziteta. 

U tom kontekstu, uspostavljanje Kancelarije za podršku studentima sa invaliditetom predstavlja važan institucionalni korak ka operacionalizaciji postojećih zakonskih obaveza i strateških opredjeljenja Crne Gore u oblasti inkluzivnog obrazovanja. Kancelarija ima za cilj da objedini podršku studentima sa invaliditetom, unaprijedi koordinaciju unutar Univerziteta Crne Gore i doprinese stvaranju održivog, funkcionalnog i inkluzivnog sistema podrške koji će omogućiti studentima ravnopravan pristup obrazovanju i potpuno učešće u akademskoj zajednici.

Broj posjeta : 39


Ne propustite nijednu važnu vijest, pretplatite se na vijesti Akademski forum.